Normalean bi izaten dira kontuan hartzen diren erlaxazio jarduerak: globala ( gorputz osoa lasaitzean datza ) eta atalkakoa ( gorputzaren atal bat lasaitzea ).                     

Ezkerreko irudian erlaxazio globaleko adibide bat daukagu eta eskumakoan, berriz, atalkako erlaxazioren adibidea.

Erlaxazio kontzientearen eta erlaxazio automatikoaren artean ere aukera daiteke:

• Erlaxazio kontzienteak  gorputza ongi ezagutzea eskatzen du. Haurrak 4-5 urtetik aurrera saioak egiten hasten dira baina bakarrik egiteko gai izaten dira 6-7 urte dituztenean.

• Erlaxazio automatikoa, neke handia eragin dieten jarduerak egin ostean egiten da.  Hezitzaileak ez du ia esku hartzen, haurrak lasai atseden har dezaten uzten du giro egokia dagoelarik.

 Hezitzaileei haurrekin erlaxazio jarduerak egiterako orduan, gehien kostatzen zaiena umeak egoera txarrean ez egotea eta gorputz-jarrera egokiak  mantentzea da. Haurrak etengabe mugitzen bait dira eta geldirik egotea zaratarik egin gabe haientzat zaila izaten da.

Jarraian bideo bat ikusiko duzue lau urteko gelako umeak musika saio batekin erlaxatzen.

 Amaitzeko gai honi buruzko iritzia emango dizuegu: Gure ustez garrantzitsua da haurrak erlaxatzen jakitea, batez ere mugimenduzko ariketa baten ostean. Erlaxatzen jakitea garrantzitsua dela uste dugu ekintza baten ostean gerorako ekintza batera pasatzeko, horrela hurrengo ekintzarako lasai eta erlaxatutak egongo dira.

Gizakiak erlaxatzea beharrezkoa duen zeregin bat da eta horretarako jende batzuk ekintza konkretu batekin erlaxatzen dira, adibidez; dantza egiten, musika entzuten, irakurtzen, … bestela gure bizitza etengabeko estres bat izango lirake.

Iturria:

http://www.yogamadretierra.org/userfiles/imag_n_8-12.jpg

Haur hezkuntzako garapen kognitiboa eta motorreko apunteak

http://www.tuterapeutaocupacional.com/Images/masajespies.jpg

http://www.dsbilbao.org/z/inhalt/kindergarten06/fotos_news_besinnlichkeit/images/photos/P1240065.jpg

http://2.bp.blogspot.com/_20zidhO9oLg/SLa3u1x6yjI/AAAAAAAAAC4/wryHxXv6IEs/s400/2+relajaci%  C3%B3n.jpg

Psikomotrizitatea Haur Hezkuntzan lantzea guztiz beharrezkoa da, frogatuta baitago garapen motorea, afektiboa eta intelektuala guztiz lotuta daudela batez ere lehen haurtzaroan. Psikomotrizitate kontzeptua oraindik eboluzionatzen ari da eta arlo ezberdinetako ekarpenei esker eraikitzen doa.

Psikomotrizitateak gaur egun, oso leku garrantzitsua dauka haur hezkuntzan, pertsonaren garapen fisiko, psikiko eta soziala ahalbidetzen duen, errazten duen eta suspertzen duen gaitasun gisa hartzen den aldetik. 
 

 Beraz, gure ustez haur hezkuntzako hezitzaile batek jakin behar du psikomotrizitatearen bidez haurrengan gauza asko garatu ahal duela eta era berean haurrak eraso eta aske sentitzen da jolasean. Ekarpen hau egiterakoan psikomotrizitatea uste genuena baino garrantzitsua dela ikasi dugu eta informazioa irakurriz gero lanean gaudenean haurrekin psikomotrizitatea landuko dugu euren gaitasunak ikusteko eta lantzeko oso garrantzitsua delako.

Ekarpen honi amaiera emateko erakutsiko dizuegu nola haurrak psikomotrizitate gela batean jolasten dute.

Iturria:

http://images.google.es/imgres?imgurl=http://3.bp.blogspot.com/_EH4tlwBS3NI/RwtRDmfzswI/AAAAAAAAAA4/qBSnFu_dNZI/s320/psicomotricidad.jpg&imgrefurl=http://mugimendu.blogspot.com/2007/10/psikomotrizitatearen-garrantzia-haur.html&usg=__3u7VxiwpAgNz16kMKCrmb2bEF9g=&h=87&w=116&sz=4&hl=eu&start=11&um=1&tbnid=1AZt4w97EPSnaM:&tbnh=65&tbnw=87&prev=/images%3Fq%3Dpsikomotrizitatearen%2Bmaterialak%26hl%3Deu%26sa%3DN%26um%3D1

http://www.youtube.com/watch?v=UG7vZ7GX0X0http://2.bp.blogspot.com/_wunLqPjZ–k/SSAKs0Pg9PI/AAAAAAAAADc/VJ7ofZuHOf4/s320/Imagen3.jpg

http://imgcash3.imageshack.us/Himg153/scaled.php?server=153&filename=dsc00999om1.jpg&xsize=640&ysize=480http://marialamela.files.wordpress.com/2009/02/psikomotrizitate-gelan-5.jpghttp://anetxuk.blogspot.com/2007/06/psikomotrizitatearen-garrantzia_10.htmlhttp://1.bp.blogspot.com/_XP3mcy8jmzg/RjxnCTjldmI/AAAAAAAAACs/DP5GRfLmCEk/s320/Elejabarri+046.jpg

Haurrei iragana, orain eta etorkizuna zaila egiten zaie berenganatzea, oraina baino ez dute ulertzen, horregatik haur eskolan landu behar da. Honetarako klaseko jarduerak errutina bihurtu behar dira honela denboraren ordenaz konturatzen dira. Jarduera hauek hobeto bereizteko isiltasun tarte bat egon beharko litzateke haurrak konturatu daitezen. Denbora lantzeko erritmoa lantzea era oso egoki bat da, guztiz erlazionaturik bait daude, esaterako abestien iraupena, erritmoen gora beherakoen epeak, geldiuneak, hasierak eta abar barneratuz.  Geldiuneak kontrolatzen ditugunean haurraren autokontrola sustatzen dugu eta hasierak ulertzen dituztenean, haste erreakzioa hobetzen dugu. Beraz erritmoaz honako hauek landuko ditugu:

• Dendora kronologia: lehen, orain, gero, atzo, gaur…
• Denbora iraupen- kontzeptuak: labur, luze, beti, inoiz ez…

Erritmoa lantzearekin batera mugimenduak bateratuz koordinazio eta mudimen kontrola lantzen dugu. Honako hauekin landu liteke:

• Espazio jakin baten barruko mugimenduak eginez.
• Mugimenduaren hasierako eta azkeneko puntua bilatuz.
• Salto, oinez, korrika… konbinazioak eginez.

 Hemen haurrentzako musika bideoak, haurrek abestu eta dantzatzeko oso aproposak:

Bukatzeko esango dugu, hemengo informazio baliagarri izan harren liburu eta web orri interesgarri asko daudela gai hau askosaz sakonago jorratzen dutenak (haurrei buruzko bestelako gaiak ere) dena dela asko eskertuko genuke edonork informazio gehiago izatekotan blog orri bat egitea edo informazio non aurkitu esatea, euskerazko informazioa ez baita erreza aurkitzen.

Informazioa iturriak:

- www.youtube.com

- www.filomusica.com/filo43/eritmica.html-Hezkuntzako 

- es.wikipedia.org/wiki/Agogica

- Garapen kognitbo eta motorreko apunteak.

Asaldura psikomotorrei buruz arituko gara ekarpen honetan, zer diren eta nola landu ahal diren ikasteko. Lan munduan gaudenerako baliogarria izan ahal zaigulako informazio hau eskuratzea.

Pertsonak psikomotrizitatearen edukiak bereganatu edo integratzeko duen zailtasun handia edo, batzuetan, ezinen bat agerrarazten duten asaldurak dira.

Asaldura psikomotorrak honako hauetan ager daitezke:

• Tonu muskularrean
• Jarrera-sisteman
• Arnasketa-kontrolean
• Lateralizatzean
• Denbora eta espazio egituraketan
• Praxiaren kontrolean eta mugimen koordinazioan
• Gorputz eskemaren formalizazioan

Asaldura psikomotorrak bi ikuspuntuen arabera asalduko ditugu:

1. H. Bucherren sailkapena: autore honek asaldura psikomotorrak hiru multzotan banatzen du.

• Gorputz-eskemaren asaldurak eta denbora eta espazio egituraketa: denbora eta espazioa antolatzeko arazoak eta lateralizatzeari dagokienak.
• Heltze- atzerapenak: haurraren nortasunean eta egoera psikikoan eragiteaz gain, alderdi psikomotorrean ezegorkontasun psikomotorra, baldartasuna, koordinaziorik eza, lateralitaterik eza eta espazio eta denbora funtzioetan zein gorputza ezagutzean eta erabiltzen urritasuna eragin diezaiokete.
• Disarmonia tonikomotorrak:  jakineko egoera bati edo jasaten dituen pertsonaren harreman-zailtasunen bati lotutako disarmonia tonikoak.

                                                                       H. Bucher

      2.   J. de Ajauriaguerraren sailkapena: honako sailkapena egiten du:

• Gauzatze psikomotorreko asaldurak: borondatezko mugimenduen asaldurak dira.
• Ezegonkortasuna psikomotorra: sindrome hiperzinetikoa ere deitzen zaio. Mugimen-inhibizioko mekanismoen arazoei zor zaizkien mugimen arazoak edo atzerapen afektiboek eragindako izaera edo nortasunak.
• Mugimen-ahultasuna: mugimen portaeren eta horien gorputz-koordinazioen urritasun orokorra.
• Lateralizatze-arazoak: begi, esku eta oinen lateralitatearen artean homogeneotasunik ez denean.
• Asaldura tonikoemozionalak edo harremanetakoak: mugimen-ritmak, onikofagiak, tikak.

                                                           J. de Ajauriaguerra

Gure ustez asaldura psikomotorrak duten haurrek bere gaitasunak kontutan izanik psikomotrizitatea lantzen lagundu behar diegu.  Horrela pixkanaka mindutako atala garatzen eta sentikortasuna eukitzen lagundu ahal diogu, hori bai, beti heldu baten laguntzaz. Asaldura hauek txikitatik lantzea komenigarria da eta ez umea heldua denerako ustea, zeren ahalik eta lasterren landu haurrak autonomoa izango da daukan asalduran. Beraz, oso garrantzitsua da ume hauei aukera ematea psikomotrizitatea lantzeko.

 Amaitzeko arazoak dituzten haurrak psikomotrizitate arloan lantzen duten zentro baten bideo bat erakutsiko dizuegu nola lagudu haur hauei ideia bat eukitzeko.

Iturria:

Garapen kognitibo eta motorreko liburuaren apunteak

http://www.bocalan.es/cursos/proxtaa.jpg

http://fotos.amaraberri.org/albums/Psikomotrizitatea-4urte-los-de-4-a%F1os-en-psikomotricidad/Mvc_005f.thumb.jpg

http://www.neuro-cog.com/img/Image8.gif

http://www.youtube.com/watch?v=yH_QKQbwRLohttp://www.pwc.ch/user_content/editor/files/people_portraits/bucher_markus_print2.jpg

• Aurreko atala. Gelako txokoak prestatu: Helburu eta edukien arabera, hainbat gune prestatzen ditugu: jauzi eta erorketena, orekena, materiale biguneko eta gogorreko zirkuiuak…Txoko bakoitzean jorratuko diren gaitasunak haur bakoitzean mailara egokituta egongo dira. Irakaslearen esku gelditzen da zenbat txoko antolatu. Gutxienez bi edo hiru gune desberdinen beharra somatzen da.

• Harrerako atala: Prestaketarekin hasi: oinetakoak eta berokia kendu, agurtu eta aurkeztu, arauak birgogoratu, segurtasun neurriak, besteenganako errespetua… Egun horretako txokoak azaldu, materiala komentatu, jarduera posiblei buruzko iradokizunak luzatu…Beraien iritzi eta galderei lekua utzi, era orekatu batean. Une honetan landu daitezke baita ere, arnasketa ariketak, erritmokoak eta abestiak.

• Atal oldartsua: Lanean hasterako jardueraren bat proposatzen diegu (esponjak inguratuz lasterka egin…), eta irakasleak esandakoan suntsiduraren garaia (“derribo” deitzen da baita ere) iristen da: esponjen dorrea behera bota, piloten piszinara beren buruak bota, edo koltxoneta handi batera.

• Berezko jarduera motrizaren atala: Hasiera batean haurrak etengabe aritzen dira beren kabuz txoko batetik bestera dena eramanda. Aniztasun honi esker era guztietako gaitasun eta mugitzeko beharrak lantzen dituzte. Gune desberdin hauei esker mugimendua bizi lezake, esperimentatuz, gauzatuz, erabakiak hartuz, arazoak ebatziz, sortuz, komunikatuz… Zailtasun maila guztietako eredu psikomotrizak landuz. Irakaslearen eginkizunak jarduera hori aberastea izango du helburu. Hortarako, txokoak birrantolatuko ditu, materiala gehituz, kenduz, lekuz eta egoeraz aldatuz.

• Jolas sinboliko eta eraikitze atala: Irudikatze jolasean haurrak bizitza errealeko objektu, jarduera edo une bat irudikatzen du, fantasia eta errealitatea elkarlotuz. Horretarako hainbat baliabide bere eskura uzten ditugu: zapi, soka, uztai, kuxin… Tresna neutro hauei haurrak bere sinbologia eransten die. Jolas hauei esker erreprimitutako barne gatazkak kanporatu ditzakete.

• Analisi atala: Aldi honetan gure curriculumeko helburuetara bideratutako joku zuzenduak edo gidatuak landu ditzakegu: itxurak, koloreak, neurriak, espazioko nozioak… Zehastasun motrizeko jokuak ere sar daitezke.

• Agurraren atala: Jardueraren deskonektatu behar dugu eta taldea elkartu. Ariketa albo batera utzi eta erlajatze unean murgiltzen gara oinetakoak jazten dituzten bitartean saioa komentatzen dugu eta agurtzen dugu elkar.

• Irudikatze eta lengoaia fasea: Ahoz, marraztuz, plastilinaz, antzeztuz…saioan bizi izandakoa adierazi behar dute. Bizi izandako kontzeptuak barneratzeko, oroimena lantzeko, ordezlapena eta kontzeptualizazioa jorratzeko guztiz baliagarria gertatzen da.

 Gure ustez psikomotrizitate gela batek barietate askokoa izan behar da, hau da, haurrak mugitzeko eta jolasteko espazio nahiko izateaz aparte jolasen aniztasuna euki behar dute eta gero eta handiagoak izan gero eta gehiago. Oso garrantzitsua da kolore asko eta forma asko eukitzea, horrela haurrei arreta deituko dire.

 Ekarpen honekin amaitzeko eskola bateko psikomotrizitate saio bat nolakoa den erakutsiko dizuegu.

Iturria:

http://iratxepanizo.blogspot.com/2007/09/psikomotrizitate-saioaren-faseak.html

http://centros4.pntic.mec.es/cp.rector.mames.esperabe/sala.jpg

http://www.losninosensucasa.com/thumbnails/video-thumb-activity-135-s.jpg

http://estaticos02.cache.el-mundo.net/elmundo/imagenes/2008/01/30/1201718105_0.gif

http://www.educa.madrid.org/web/cpee.goyeneche.madrid/images/sala%20psicomotricidad.jpg

http://www.e-saintthomas.com/pg/stthomas.nsf/0/EADE7642ACE4A982C12573940063771F/$file/GCLASES01.jpg

http://www.juguetes.org/wp-content/uploads/2007/09/piscina-de-bolas.thumbnail.jpg

http://2.bp.blogspot.com/_rFrRmZwOb-A/SQBc9fi-P1I/AAAAAAAAABk/1A8dKDpk7nY/s320/psikomotrizitate+gela.jpg

http://www.youtube.com/watch?v=pTkVKWG15W4&feature=related

http://farm1.static.flickr.com/181/393183567_91558b3b37.jpg

Lateralitatearen kontzientzia hartzea prozesu luzea da, non haurra eskolako azken urteetan kontrolatzeko gai izango den, haurrek 2 edo 3 urterekin aukeratzen duten nahiago duten eskua eta 6- 7 urterekin finkatu egiten da aukeraketa. Lateralitatea ezker eta eskuman bereizten dira. Pertsona bakoitzak duen lateralitatea guztiz kontrolatzeko, bere gorputzeko zein aldek duen nagusitasun argi izan behar du nahiz eta batzuetan lateralitate gurutzatua izan, adibidez: normalean eskumako aldea izaten da nagusia bai esku zein hankari dagokionez edo bestela ezkerreko esku eta hanka. Baina gerta liteke ezker eskua eta eskuineko hanka  izatea dominanteak edo alderantziz. Dena den badaude eskuin- ezkerti diren pertsonak (ambidiestro) baina oso zaila da bi aldeak guztiz berdin kontrolatzeko gaitasuna izatea.

Lateralitate prozesu egokia izateko, adibidez haurrek irakaslea imitatu behar dutenean honi buruzko jarduera batean hobe da bizkarra ematen egotea errezago egiten baitzaie ariketa ondo egitea, bestela nahasteko joera baitute. Beranduago irakatziko zaie ardatz nagusia gurutzatzen. Haurrak hasieran ez du ezker eskuma ulertzen beraz hobe da beraiekin hitz egitean alde bat eta gero bestea esatea kontzeptua hobe uler dezaten.

Haurrekin lateralitatea lantzen dauden bideo argigarri bat:

Lateralitatearen eboluzioa:

• Zehaztu gabea: 0- 24 hilaterekin, zehaztu gabe dago.
• Txandaketa: 2- 4 urte artean, ekintzak bi eskuekin egiten ditu.
• Automatizazioa: 4- 7 urte artean, alde baten erabilera lehentasun argia ikusten da.

Ekarpen honekin argi geratu da lateralitatearen garrantzia gizakiaren garapen egokia lortzeko. Gai honi buruz guraso zein hezitzaileak gehiago jakitea beharrezko ikusten dugu ze truko sinple batzuekin asko erreztu bait daiteke lateralitate egoki bat lortzea.

Informazioa iturriak:

-www.youtube.com

- www.espaciologopedico.com/articulos2.php?Id_articulo=219-Haur

- es.wikipedia.org/wiki/Lateralidad

-Hezkuntzako Garapen kognitbo eta motorreko apunteak.

• Le Boulch-en psikozinetika:

Pertsonon mugimendua baliabide pedagogiko gisa erabiltzen du. Helburu nagusilez, mugimenduaren esperientzien bidez giza garapena bultzatzea. Jarduerak diseinatzeko kontuan izan beharko dira adin bakoitzean dituen eboluzio beharrak.

Le Boulch-en arabera jokamoldea menderatzeko lehenego gorputza menderatu beharda. Bere ustez gizakia izaki globala da eta bere teoria neurologian eta psikofisiologoian ditu oinarriak.

Haur bat baloiaz jolasten, ingurua ezagutu eta bere gorputza ezagutzen du, hemen bideoa:

• L. Picq eta P. Vayer-en ildo psikopedagogikoa:

Hauek haurraren mugimen jokamoldea heztea proposatzen dute, honela heziketa lana errazteko. Planteamendu hau H.Wallonen heltze organikoaren eta esperientzia psikomotorraren arteko lotura estua deskribatzen duen teorian oinarritzen da.

-3 urte arte, mugimena eta psikismoa gainjarriak dira eta 4 urtetik aurrera mugimena eta psikismoaren arteko harremana estutu egiten da eta hauen funtzioak hobeto bereiztuz.

-4 tik 8 urtera haurrak gorputzaren kontzientzia hartzen du, lateralitatea definitu eta kanpoko mundura egokitu egiten da.

-Ikaskuntza honen ondoren eta plan sozialean integratzeko hurrengo hauek lortu behar dira:

*Bere buruaren kontzientzia.

*Oreka menderatzea.

*Espazio eta denbora egituraketa egokia izatea…

Proposamen hau ondo azaltzen duen powerpoint bat:

http://www.slideshare.net/Auxizamo/ut5-la-psicomotricidad-bl

•  A. Lapierre eta B. Aucouturier:

Hauek ziotena, europarren eboluzio ikusmoldea zan. Gorputzari, giza mugimenduari eta heziketa helburuekin erabiltzen den ikusmoldea.

Adierazkortasun psikomotorrean duen izara, espazi erlazioaren 3 osagaien arabera aztertu zuten:

-Neuromotorra: maila bertikal zein horizontalean eta objtuen gainean koordinaziozko mugimen aukerak azaltzen dizkigu.

-Afektiboa: espazioan duen atseginarekin lotutako emozioa hautemate ahalbidetzen du.

-Dimentsio kognitiboa: espazioa nola aurkitzen duen, bere ezagutza integratzen duen eta abar nols egiten dituen adierazten digu.

Beraien ustez psikomotrizitatearen originaltasunaren azalpena hurrengoa zen, haurra ez duela zatitan mozten, ezin baita bere afektibitatean esku hartu bere osasunean esku hartu gabe.

Haurraren eboluzioan 2 etapa daude jaiotzetik 8 urte arte:

1. Bere buruaren irudia ezagutzea.
2. Deszentrazio gaitasuna eskuratzeari dagokiona.

Etapa bi hauek erabakigarriak dira garapenean, adierazkortasuna psikomotorreko fase hobezina  baitago bien artean.

Jorratutako gaia nahiko korapilatsua da horregatik era sinple eta ulerterrazean jarri ditugu, beraz gehiago nahi izanez gero informazio iturrietara jo.

Informazioa iturriak:

-www.youtube.com

- www.primaria.profes.net/archivo2.asp?id_contenido=45308

- http://es.wikipedia.org/wiki/Psicomotricidad

-http://www.aecassociacio.org/cast/psicomotricidad.php

-Haur hezkuntzako Garapen kognitbo eta motorreko apunteak.

Sailkapenak

• Hezitzaileak duen lekuaren arabera:

-Bideratzailea (Instrumentala):

Programazio batetatik abiatuta egiten da esku -hartzea. Helburu batzu aurrez jarrita daude eta saioak prestatu eta beharrezko erabakiak hartuko dira. Heitzailea ez da zurruna izango, alderantziz, malgua eta leuna izango da. Umeari egokitua.

-Bideratzailea ez dena (Bizipenezkoa):

Haurraren desiotik abiatuta, trebetasun edo kontzepturen bat eskuratzea, aldez aurretik ezarritako harreman loturak baliatuz. Helburua ezin da aurreti programatu ezta saioa prestatu ere. Jarduera hau bideratzailea izan ez arren beti izan go du gutxieneko bideratze bat, esaterako: saio hasiera eta bukaera edo saioa egiteko aukeratutako lekua.

• Hezitzailearen jardun tekinikoaren arabera:

 -Konduktismoa:

Ikaskuntza honi ikaskuntza eta jokamoldea interesatzen zaizkio. Hau lortzeko, baliabide eraginkorrake erabiliko ditu. Pertsonak nolakoak izan behar duten zehazten dute eredu batzuetatik abiatuta.

Ezaugarriak:

-Hezitzaileak duen aurreikuspen asmoa.

-Saioaren aurreikuspen zehatza.

-Psikoanalisia:

 Pertsona bakoitzari berezko psikismoa eraikitzea interesatzen zaio, hau da, bakoitzaren berezko nortasuna eraikitzea. Bakoitza da bere buruaren eredu.

Ezaugarriak:

-Bizipen pertsonalak ahalbidetzea.

-Enpatia, komunikazioa eta adierazpenak sustatzeko praxi sinbolikoa egitea.

-Norbere bizipenetatik abiatuta ezagutza oinarriak inferitzea.

Sailkapenak ikusi eta gero, oraindik eta sailago ikusten dugu zein den haurrentzat onuragarriena asmatzea beraz bideo eta link interesgarri gehiago jarriko ditugu.

http://www.educacioninicial.com/EI/contenidos/00/4100/4145.asp

http://www.psicomotricidad.com/

 http://es.geocities.com/mrociocm/recursos/psicomotricidad/psicomotricidad.htm

Informazioa iturriak:

-www.youtube.com

-www.anetxuk.blogspot.com  

-Haur hezkuntzako Garapen kognitbo eta motorreko apunteak.

• Psikomotrizitatea: gorputzaren mugimenduarekin lotutako fenomenoak aztertu eta ulertzeaz arduratzen den ezagutza- esparrua. Baina psikomotrizitatea, funtsean, heziketari ekiteko era bat da, mugimendutik eta ekintzatik abiatuz pertsonaren gaitasunak garatu nahi dituena.

 Haurrek errealitatea ulertzeko duten modu bereziak eboluzionatu egiten du garapenarekin eta hazkundearekin batera.

Zer da kausalitatea? Zergatien eta haien ondorioen arteko lotura bideratzen duen jarduera intelektuala. Haurrak gertaera baten kausalitatea ulertu duela esango dugu gertaera hori jazo dadin ezinbestekoa den baldintza aurkitzen duenean; adibidez, izotza urtu dadin beroa nahitaezkoa da.

  KAUSALITATEAREN GARRANTZIA

 Gizarte Zientzien ikuspegitik, Historiaren ulermenerako oinarrizko trebezia da zergatien eta beren ondorioen artean loturak ezartzeko ahalmen intelektuala.

kausalitate anizkuna deitzen dena, ikasleentzat ulermen zailtasun handia duena, ez baita erraza gertatzen zergatiak eta ondorioak lotzea elkarren segidan ez daudenean eta, batez ere zergatiak bat baino gehiago direnean, ia beti gertatzen den bezala. Haur Hezkuntzako haurrarentzat gatazka sozialak “norbaiten” borondatez sortzen dira: “Jefeak borroka egin nahi zuen eta gerrara joan zen” adib. Gatazken konponketa ere antzeko modura esplikatzen dute.

Kausalitatearen ulermenerako ahalmena bere garaian maila gorenera irits dadin, txiki-txikitatik hasi beharko dugu bidea egiten. Haur Hezkuntzako OCDn behin baino gehiagotan agertzen dira abilidade honi buruzko aipamenak.

 NOLA LAGUNDU HAURRARI KAUSALITATEA ULERTZEN?

 Garbi eduki behar dugu denbora eta kausazko erlazioen artean badagoela zerikusia, nahiz eta ez diren berdinak. Kausazko erlazioak beti dira denborazkoak; baina denborazko erlazio guztiak ez dira kausalak. Horregatik,